آرامگاه پوریای ولی | تورکام

آرامگاه پوریای ولی

پوریای ولی
مدت زمان مطالعه مطلب: ۴ دقیقه

آرامگاه پوریای ولی

از دیرباز روح پهلوانی و جوانمردی در وجود ایرانیان بوده و هست و پهلوانان در دید مردم انسانهای شریفی بودند. یکی از این پهلوانان مشهور، پوریای ولی است.

در این نوشته کوتاه سری به آرامگاه پوریای ولی خواهیم زد، با ما همراه باشید.

این روزها کمتر کسی است که نام پوریای ولی را نشنیده باشد. پوریا به کار پوستین دوزی و کلاه دوزی مشغول بود و در همان ایام جوانی به آسیای میانه و هندوستان سفر کرد و در همه جا کشتی گرفت و به یک پهلوان مشهور تبدیل شد. پوریای ولی یکی از پهلوانانی است که در اخلاق و سِرشت نیکو نیز زبانزد بود و مردم او را عارف و مرد خدا می شناختند. تاریخ تولد این پهلوان به طور دقیق مشخص نیست و متأسفانه در منابعی که در این اواخر نوشته شده اشتباه کوچکی رخ داده و تکرار شده است. قضیه از این قرار است که نام پدر پوریای ولی محمود بود. مردم خوی و کلاً مردم منطقه آذربایجان برای زنده نگه داشتن نام پدر که از دنیا رفته، فرزند خود را به نام پدر نامگذاری می کنند، لذا پوریای ولی هم پسر خود را محمود نامید، که خود نیز انسان عارف مسلک و جزء پهلوانان زمان خود بود. پهلوان محمود قتالی فرزند پوریای ولی، که در طول زمان، در منابع، کلمه «ابن» به معنای فرزند حذف شده و این دو شخصیت یک نفر انگاشته شده اند.

همین اشتباه کوچک باعث سوءتفاهم شده و برای مثال هم اکنون در شهر خیوه، ۲۵ کیلومتری جنوب شهر اورگنج، مرکز استان خوارزم در کشور ازبکستان، مقبره ای به نام پهلوان محمود قتالی وجود دارد که به اشتباه آرامگاه پوریای ولی خوانده می شود در حالی که این مقبره متعلق به فرزند او می باشد. هم اکنون برای پوریای ولی سه مقبره وجود دارد که یکی در خیوه ازبکستان، یکی در صومعه سرا و دیگری در خوی و در گورستانی که به زبان محلی «پیرولی» خوانده می شود، قرار دارد که البته طبق منابع موثق، آرامگاه موجود در خوی بسیار معتبر تر است. و شاهد قضیه ۵ سند مهم تاریخی است که به صورت فهرست وار به شرح زیر موجود هستند:

  1. کتاب ورزش باستانی ایران نوشته دکتر پرویز ورجاوند: تصویر متن طوماری قدیمی مربوط به دوره صفویه که صراحتاً پوریا را از پهلوانان خوی می داند.
  2. کتاب مرآت الشرق منتشر شده از طرف کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی: شرح حال ۶۸۴ نفر از دانشمندان شیعه قرن ۱۳ و ۱۴ ه.ق. که با آوردن زندگینامه پوریا، اشاره دارد که قبر او در خوی قرار دارد.
  3. کتاب مجالس العشّاق نوشته امیر کمال الدین حسین گازرگاهی
  4. کتاب تاریخ کُشتی ایران نوشته مرحوم پرتو بیضایی
  5. و سندی که نمی توان از آن چشم پوشید داستان معروفی از پهلوان پوریای ولی است که از قدیم الأیام سینه به سینه بین مردم خوی نقل می شود، البته این داستان در کتاب های تاریخی هم آمده است، و به اختصار اینچنین است:

حاکم شهر خوی ترتیب یک مسابقه کشتی بین پهلوان نامی شهر، پوریا و یک جوان بی نام و نشان را می دهد. چند روز مانده به مسابقه، پوریا به یکی از مساجد خوی می رود و متوجه می شود که بیوه زنی فقیر حلوای نذری پخش می کند. پهلوان از او می پرسد که سبب نذرت چیست؟ و پیرزن در پاسخ می گوید که برای پیروزی تنها فرزندم در مسابقه کشتی، که حاکم تدارک دیده، نذر کرده ام. پوریا متوجه می شود که این پیرزن، مادر همان جوان بی نام و نشان است.
داستان از این قرار است که این جوان، عاشق و دلباخته دختر حاکم شده اما جرأت ابراز عشقش را ندارد. به همین خاطر بیمار شده و در بستر می افتد و درمان طبیبان هم چاره ساز نمی شود. بالاخره جوان دل به دریا می زند و شرح حال خود را بازگو می کند. مادر و اطرافیانش او را سرزنش می کنند ولی جوان اهمیتی نمی دهد. به اصرار پسر، مادر به خواستگاری می رود و این خبر به گوش دختر حاکم می رسد. دختر حاکم هم شرطی بر سر راه جوان می گذارد و آن، غلبه بر پهلوان نامدار خوی، پوریا است.

خواندن این مطلب پیشنهاد می شود:  دروازه سنگی

پوریا که از پشت پرده این مسابقه کشتی باخبر می شود بر سر دوراهی تردید قرار می گیرد که جایگاه خود را حفظ کند یا نذر این مادر را اجابت کند. بالاخره روز سرنوشت ساز فرا می رسد. جمعیت گوش تا گوش میدان، به تماشای پیروزی پوریا ایستاده اند. کشتی آغاز می شود و در عین ناباوری، نتیجه کشتی به نفع جوان بی نام و نشان تمام می شود. جوان عاشق که شرط دختر حاکم را اجابت کرده بود به سمت قصر راهی شد و مردم نیز به همراه او رهسپار شدند.
پوریا در این مورد می گوید که: وقتی پشتم به خاک رسید و آن جوان بر سینه‌ام نشست. ناگهان حجاب از دیدگانم به کنار رفت و آن معرفتی را که سالها در جستجویش بودم، در مقابل دیدگانم یافتم. از آن زمان به بعد پوریا دیگر آن پوریای سابق نبود و مردم او را پهلوان بی رقیب شهر نمی دانستند. سالها بعد پرده از راز شکست پوریای ولی برداشته شد ولی دیگر پوریا در میان مردم نبود و اسیر خاک شده بود. از آن زمان به بعد پوریا تبدیل به یک پهلوان اسطوره ای و الگوی جوانمردان و پهلوانان خوی و ایران شد.

پوریای ولی

پوریای ولی علاوه بر پیشینه اش در ورزش های زورخانه ای، در زمینه شعر هم دستی برآتش دارد ولی این بُعد از شخصیتش کمتر دیده شده است. علاوه بر رباعیاتی که به او منتسب است، عده ای مثنوی کنزالحقایق را نیز از آثار او می دانند. در نام پهلوان اختلافاتی نیز وجود دارد، همانطور که گفته شد عده ای نام او را محمود خوارزمی متخلص به قتالی می دانند، عده ای معتقدند اصل نام “پوربای ولی” است، “بای” یا “بیگ” در زبان آذری به معنی بزرگ است، آنها می گویند “ولی” نام خود پهلوان و بای لقب پدرش است و عده ای هم “ولی” را نام پدرش و یا لقبش به خاطر مقام بزرگی و ریش سفیدی او می دانند.

هرچند که آرامگاه پوریای ولی در قبرستان پیرولی آنگونه که باید و شاید در شأن این پهلوان نامدار و صاحبدل نیست ولی چند وقتی است که مسئولین شهر به رونق این مقبره اندک توجهی کرده اند و باید مدنظر داشته باشند که کشورهای همسایه درصدد مصادره قهرمانان و اسطوره های ملی کشورمان هستند و باید قبل از اینکه کار از کار بگذرد اقدامات درخوری را انجام دهند.

تورکام از شما دعوت می کند که از این مکان زیبا دیدن فرمایید.

نشانی:  آذربایجان غربی، خوی، میدان شیخ نوایی، بلوار مدرس، میدان شَهانَق، بلوار امام حسین(ع)، آرامگاه پوریای ولی

 

هادی عباس زاده

تاریخ عضویت : ۱۲ اسفند ۱۳۹۷

راه آسان‌تری برای ارتباط با کاربران‌مان پیدا کرده‌ایم :) عضویت در کانال

قوانین ارسال دیدگاه ها در تورکام

چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.

چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.

چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.

چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.

چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

نظرات کاربران
    سعید پاسخ پنج شنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۶

    ممنون از سایت خوبتون


footer05
بیش از 600

هتل طرف قرارداد

footer01
طرف قرارداد با

30 آژانس هوایی

footer02
بیش از 10,000

مشتری کاملا راضی

footer04
معرفی بیش از 250

جاذبه گردشگری به همراه آدرس دقیق

footer03
پشتیبانی 24 ساعته

در 7 روز هفته