سفر

تور

گردشگری

آرامگاه نادرشاه افشار، شهر مشهد، استان خراسان رضوی

آرامگاه نادرشاه افشار

آرامگاه نادرشاه افشار

یکی دیگر از سلسله های حاکم بر ایران، حکومت افشاریان به پادشاهی نادرشاه افشار بود که ویژگی بارز این حکومت، اقتدار، صلابت و مقاومت نادرشاه در برابر مخالفان و دشمنانش بود و همین ویژگی ها باعث شده مورخان غربی و اروپایی به نادرشاه القابی همچون “ناپلئون ایران”، “اسکندر دوم” و “آخرین جهانگشای شرق” بدهند. طبق نوشته های به جا مانده، هر چند که نادرشاه دو مقبره برای خود ساخته بود ولی قصد داشت تا مقبره ای دیگر به سبک تاج محل هندوستان برای خود بسازد که پروژه بسیار سنگین و پرهزینه ای بود و حتی به پایان هم نرسید و در اواسط کار نادرشاه به قتل رسید و همه مقبره ها ویران شدند. بعدها جسد او در اواخر دوره قاجار در محل کنونی دفن شد.

در این نوشته کوتاه سری به آرامگاه نادر شاه خواهیم زد، با ما همراه باشید.

“نادرقلی” در سال ۱۰۶۷ ه.ش. در ایل افشار که یکی از زیرشاخه های شش ایل بزرگ ترک تبار و از پایه های حکومت صفویه بود، در درگز خراسان به دنیا آمد. در اواخر دوره صفوی که نادرقلی فردی رشید و شجاع شده بود، به دلیل بی کفایتی آخرین پادشاهان صفوی، مملکت دچار بحران شده و افغان ها از شرق، عثمانی ها از غرب و روس ها نیز از سوی شمال، به سرزمین های ایران حمله ور شده و کشور را به هرج و مرج و آشوب کشیده بودند.

آرامگاه نادرشاه افشار
در سال ۱۱۱۴ ه.ش. نادر که خود را “نادرقلی بیگ” نامیده و هم پیمان شاه طهماسب صفوی شده بود، با گروه کوچک خود، توانست فتنه افغان ها را خاموش کرده و آنها از ایران بیرون کند. شاه طهماسب که چشم دیدن اعتبار روزافزون نادر را نداشت، برای اینکه خودی نشان دهد، با سپاهی عظیم به عثمانی ها یورش برد، ولی با شکست در جنگ چالدران از میدان نبرد گریخت. نادر که به تازگی شرّ فتنه مشرق را خوابانده بود، با سپاههیان خسته اش، به سمت مغرب تاخت و نه تنها عثمانی ها را شکست داد بلکه سرزمین های زیادی را نیز تصرف کرد. سپس در کمال ناباوری، نادر بلافاصله به جبهه سوم در قفقاز که روس ها اشغال کرده بودند حمله کرد و بدون درگیری، روس ها گریختند و مجدداً کشور به آرامش نسبی رسید.

خواندن این مطلب پیشنهاد می شود:  مسجد گوهرشاد، شهر مشهد، استان خراسان رضوی

در مسیر برگشت، در دشت مغان، نادر در حضور بزرگان ایران، به دلیل برخی اتفاقات پشت پرده خاندان سلطنت، از فرماندهی لشکر کناره گیری کرد و راهی مشهد شد که در میانه راه به او خبر دادند که ریش سفیدان، در دشت مغان به صلاحیت او رأی مثبت داده و کمربند پادشاهی را لایق او دانسته اند. و اینگونه نادرقلی به نادرشاه افشار تبدیل شد. بعد از آن نادرشاه برای مجازات افغان ها به هند لشکرکشی کرد و آنجا را تصرف کرد ولی بعد از اعدام ۸۰۰ نفر از افغان های متجاوز، حکومت محمد گورکانی(پادشاه هند) را پس داد و در عوض درخواست کرد تا به او کتاب بدهد. پادشاه هند هم به خاطر این مردانگی نادرشاه، هدایای نفیسی مثل الماس های “کوه نور” و “دریای نور” و نیز “تخت طاووس” را به همراه کتاب ها به او بخشید. نادرشاه ۱۲ سال حکومت کرد و در نهایت در سال ۱۱۲۶ ه.ش. به دست قزلباش ها به قتل رسید. عمارت خورشید، یکی از زیباترین کاخ های ایران، از یادگارهای نادر شاه می باشد.
همانطور که اشاره شد، نادرشاه تا اواخر دوره قاجار مقبره مناسبی نداشت و حتی آقا محمدخان قاجار به جهت اهانت به او، جسدش را از مشهد به تهران منتقل کرد. ولی در نهایت قوام السلطنه استخوان هایش را به مشهد بازگرداند و بنایی در محل فعلی احداث کرد که تا سال ۱۳۳۵ ه.ش. پابرجا بود. در این سال انجمن آثار ملی ایران تصمیم گرفت آرامگاهی متناسب با جایگاه این پادشاه پرافتخار ایرانی، بنا کند. لذا برای این کار ابتدا باغی به وسعت ۱۴۴۰۰ مترمربع ساختند که به باغ نادری معروف است، سپس برای طراحی ساختمان آرامگاه، معمار سرشناس ایران، مرحوم هوشنگ سیحون در نظر گرفته شد.

آرامگاه نادرشاه افشار
مهندس سیحون در طراحی و ساخت این بنا سنگ تمام گذاشته و با خلاقیت و مهارت ستودنی، اثری خلق کرد که از نظر انسجام و هماهنگی نمادهای تاریخی در ساختار آن، یکی از فاخرترین نمونه های معماری نوین ایران به شمار می آید. این آرامگاه که ساخت آن ۸ سال به طول انجامید، از قسمت های مختلفی تشکیل شده است که می توان به سکویی دوازده پله ای، مقبره، پوششی خیمه مانند بر روی قبر، سکویی مرتفع در مجاور قبر با مجسمه نادرشاه سوار بر اسب و سه تن دیگر در پی او، یک غرفه فروش کتاب و موزه اشاره کرد. در محوطه اطراف مقبره نیز بناهای دیگری مثل آرامگاه محمدتقی خان پسیان سردار خراسان، سالن اجتماعات، کتابخانه، سرویس بهداشتی و…  وجود دارد که با بنای آرامگاه هماهنگی دارند.

آرامگاه نادرشاه افشار
مجسمه مفرغی نادرشاه با وزن ۱۴۱۰۰ کیلوگرم، نیز توسط استاد ابوالحسن صدیقی در کارخانه بروتی ایتالیا ساخته و به ایران منتقل شده است. موزه آرامگاه نادرشاه از دو تالار تشکیل می شود که در تالار اول اشیائی مانند سلاح های دوره افشاری، وسایل سوارکاری، نسخه های خطی مثل تاریخ جهانگشای نادری، شمشیرهای نادرشاه و … به نمایش گذاشته شده اند و در تالار دوم نیز اشیاء مربوط به دوره های قبل از افشاریه مثل انواع سکه، ظروف، آثار باستانی، سلاح های جنگی و … قابل مشاهده است.

تورکام از شما دعوت می کند که از این مکان زیبا دیدن فرمایید.

نشانی: خراسان رضوی، مشهد، ضلع شمال غربی چهار راه شهدا، باغ نادری، آرامگاه نادرشاه افشار

همین الان و به سادگی تصاویر زیبای خود از این محل را برایمان از طریق تلگرام و یا ایمیل ارسال کنید.

ارسال عکس
اشتراک گذاری

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *