مدرسه فیضیه

مدت زمان مطالعه مطلب: 4 دقیقه

مدرسه فیضیه

بی شک شما اسم مدرسه فیضیه را بارها و بارها شنیده اید. در سراسر دنیا تعداد بیشماری مدرسه وجود دارد که به تعلیم و تربیت می پردازند، ولی از بین میلیون ها مدرسه، شاید تعداد مدارسی که شهرت جهانی دارند، به تعداد انگشتان یک دست نرسد. مدرسه فیضیه یکی از این مدارس مشهور است، که علاوه بر تربیت طلاب و دانشمندان دینی، نقش محوری در تحولات سیاسی، اجتماعی و سرنوشت مردم ایران داشت.

در این نوشته کوتاه سری به مدرسه فیضیه قم خواهیم زد، با ما همراه باشید.

مدرسه فیضیه قم

یکی از قدیمی ترین مدارس قم، مدرسه فیضیه است که طبق نوشته های معتبر باقی مانده، قدمت آن به قرن 6 ه.ق. می رسد. البته در ابتدا نام این مدرسه “آستانه” بود و تا پنج قرن یعنی تا قرن 11 ه.ق. به همین نام شهرت داشت. ولی به علت فرسودگی، در دوره صفویه، و طبق نوشته موجود در سردر ایوان جنوبی آن، به دست شاه طهماسب صفوی، بازسازی و تجدید بنا شد. از این دوره به بعد بود که نام مدرسه از “آستانه” به “فیضیه” تغییر یافت. البته بار دیگر در سال 1213 ه.ق. بنای مدرسه تخریب و مجدداً احیا شد. این بازسازی به دستور فتحعلی شاه قاجار انجام شد. بنای فعلی مربوط به همان دوره است.
در مورد علت نامگزاری این مدرسه به نام فیضیه، دو نظر مطرح است، اول اینکه به دلیل تدریس و اقامت عالم بزرگ “فیض کاشانی” در یک بازه زمانی در این مدرسه، و دوم به دلیل ریاست شرعی شهر قم به دست خاندان فیض، این مدرسه به فیضیه معروف شد، که البته نظریه دوم قوی تر است. از خاندان فیض می توان به “علی محمد فیض” و “آیت الله میرزا محمد فیض” اشاره کرد که علی محمد در سال 1255 ه.ق. به تعمیر و مرمت مدرسه پرداخت و پس از او میرزا محمد، حجره های طبقه دوم در بخش های شمالی و شرقی مدرسه را احداث کرد.

مدرسه فیضیه قم
مدرسه فیضیه دارای چهار ایوان است و در ابتدا در زمان قاجار دارای یک طبقه با 40 حجره بود و 40 حجره طبقه دوم نیز در قرن معاصر ساخته شده است. در ساخت و تکمیل طبقه دوم علاوه بر میرزا محمد فیض، آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری در سال 1301 ه.ق. و آیت الله بروجردی در سال 1370 ه.ق. نقش اساسی داشته اند. در پشت ایوان غربی یک اتاق شاهنشین قرار داشت که محل جلوس شاهان قاجار محسوب می شد و نسبت به سایر حجره ها از تزیینات بیشتری برخوردار بود که در سال 1306 ه.ق. آیت الله حائری آن را به نخستین کتابخانه عمومی قم تبدیل کرد. آیت الله بروجردی نیز در کمرگاه ایوان غربی اتاقی احداث کرد که به عنوان مخزن کتابخانه مدرسه اختصاص داده شد. صحن فیضیه دارای ابعاد 89 در 50 متر بوده و ورودی آن به شکل یک طاق جناغی است. قدیمی ترین بخش آن نیز ایوان جنوبی صحن می باشد که به سال 939 ه.ق. برمی گردد.

مدرسه فیضیه قم
نام های فیضیه و امام خمینی (ره)، اسم های تفکیک ناپذیر هستند و اصلاً مدرسه فیضیه به واسطه اقدامات تاریخی امام راحل بر سر زبان ها افتاد. این مدرسه در کنار مسجد اعظم، مدرسه دارالشفاء و نیز حرم مطهر حضرت معصومه (س) به نوعی تبدیل به کانون مرکزی و محل اجتماع طلاب و اساتید حوزه شده بود. امام خمینی (ره) در سال 1301 ه.ش. وارد قم شد و در حجره 23 این مدرسه اسکان یافت و از همین مدرسه قدیمی در برابر اقدامات ننگین رژیم شاهنشاهی مثل انقلاب سفید محمدرضا پهلوی، لوایح ششگانه و لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی(کاپیتولاسیون) به مقابله ایستاد. لذا مأموران دولتی که این مدرسه را پایگاه اصلی مخالفان رژیم می دیدند، چندین بار به این مدرسه حمله کرده و هر بار تعدادی از طلبه های آن را به شهادت می رساندند.

پیشنهاد می کنیم این مقاله را هم بخوانید:   حرم مطهر رضوی

یکی از این حمله ها در 30 بهمن ماه 1341 بود که در پی اعتراض امام به طرح آمریکایی انقلاب سفید، صورت گرفت، و یا در فروردین 1342 که امام به طرح کاپیتولاسیون اعتراض کرد، مجدداً مدرسه فیضیه مورد یورش مأموران ژاندارمری و تعدادی اراذل و اوباش قرار گرفت که تعدادی از روحانیون و طلاب با شلیک گلوله کشته شده و تعدادی نیز از پشت بام مدرسه به پایین انداخته شدند، و در نهایت سخنرانی کوبنده امام در عصر عاشورای سال 42 در مدرسه فیضیه بود که جرقه های انقلاب را شعله ور ساخت. همین سخنرانی سبب دستگیری امام در 15 خرداد 1342 شد که به دنبال آن قیام خونین 15 خرداد مردم قم شکل گرفت. با این تفاسیر اهمیت مدرسه فیضیه در مبارزات سیاسی و فعالیت های اجتماعی امام خمینی(ره) کاملاً واضح و روشن است. حتی این مدرسه به قدری اهمیت پیدا کرد و نماد پایداری انقلابی شد که تصویر آن را روی یکی از اسکناس های 100 تومانی رایج کشور چاپ کردند.

مدرسه فیضیه قم

تورکام از شما دعوت می کند که از این مکان زیبا دیدن فرمایید.

نشانی: قم، بلوار زائر، جنب حرم مطهر، مدرسه فیضیه

رزرو هتل

امام علی (ع) می فرماید: موفقیت با دوراندیشی است و دوراندیشی با کسب تجربه به دست می آید.

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۱۹

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *