کوشک احمد شاهی | تفرجگاه احمدشاه، آخرین پادشاه قاجاریه

مدت زمان مطالعه مطلب: 4 دقیقه

کوشک احمد شاهی

عمارت احمد شاهی

شاید خیلی از شما اسم کاخ نیاوران را شنیده باشید. نیاوران نام باغی است که داخل آن چند بنای سلطنتی قرار دارد. کوشک احمد شاهی یکی از این بناهاست. باغی که کوشک احمدشاهی در آن قرار دارد نیاوران است که قدمت آن به خیلی قبل تر از احمد شاه برمی گردد.

در این نوشته کوتاه سری به عمارت احمدشاهی خواهیم زد، با ما همراه باشید.

کوشک به معنای قصر و بارگاه است و اصطلاحاً به بنایی گفته می شود که در میان باغی واقع شده و به چهار طرف باغ مشرف باشد. همانطور که می دانید اکثر شاهان قاجار به خوشگذرانی معروف بودند، فتحعلی شاه برای گذران اوقات فراغت در تابستان، دستور ساخت باغی در منطقه ای خوش آب و هوا در شمال در نزدیکی روستای «گُرده به» را می دهد.

در کنار روستا نیزاری بود که کارگزاران شاه آنجا را تبدیل به باغ کردند. در ابتدا این باغ «نی آوران» و بعدها به «نیاوران» شهرت یافت.

کوشک احمد شاهی

فتحعلی شاه سنگ بنای نیاوران را نهاد و شاهان دیگر قاجاری و حتی پهلوی در دوره های مختلف این باغ را توسعه و عمارت هایی را به آن افزودند مثلا کاخ صاحبقرانیه به دستور ناصرالدین شاه احداث شد که قدیمی ترین بنای این باغ است. ظاهراً آخرین بنایی که در دوران قاجار در این باغ ییلاقی احداث شده، به کوشک احمدشاهی شهرت دارد. احداث این عمارت به احمدشاه قاجار منتسب است که نقل شده احمدشاه آن را برای یکی از همسران خود که گرجی تبار بود، ساخته است.

ولی بررسی های علمی و تاریخی حاکی از آن است که اولاً احمدشاه همسر گرجی تبار نداشته و ثانیاً تنها بنایی که در دوران کوتاه مدت حکومت احمدشاه ساخته شد در زمین های فرح آباد است. هرچند که تنها صد سال از عمر کوشک احمد شاهی می گذرد و فاصله زمانی زیادی ندارد ولی به غیر از نام عمارت، اطلاعات دیگری از معمار و تاریخ احداث آن در دست نیست.

پیشنهاد می کنیم این مقاله را هم بخوانید:   آتشکده آدریان

بنای کوشک احمدشاهی، با وسعت ۸۰۰ مترمربع دارای دوطبقه و سقف شیروانی است. معماری آن ترکیبی از معماری نئوکلاسیک اروپایی و معماری ایرانی است البته جلوه های معماری ایرانی دوران قاجار خیلی کمتر به چشم می خورد. ورودی ساختمان واقع در ضلع جنوب غربی کاخ است که مقابل آن حوض کاشی کاری شده و تعدادی پله قرار دارد. نمای کوشک احمد شاهی آجری، با طرح ها و نقش های متنوع و به رنگ زرد نخودی است.

در طبقه دوم بنا، اختلاف سطح احساس نمی شود زیرا روی شیب ساخته شده است. در گذشته از وسط این عمارت آبی عبور می کرد، سپس به حوض مقابل آن ریخته و بعد از آن وارد کاخ صاحبقرانیه شده و در نهایت به سمت پارک کنونی نیاوران جاری می شد ولی امروزه برای جلوگیری از نفوذ رطوبت و فرسودگی بنا مسیر آب را تغییر داده اند.

هنگامی که وارد طبقه اول می شوید با یک سرسرا روبرو می شوید که یک حوض مرمر هم وسط آن قرار دارد و شش اتاق در اطراف سرسرا و دو راهرو شرقی و غربی دیده می شود. اتاق های سمت چپ متعلق به رضا پهلوی بود که دیوارهای آن با پوسترهای فوتبالی و اولین پرواز اختصاصی اش پر شده است.

همچنین شما می توانید اشیاء ارزشمندی از جنس نقره، برنز، چوب و عاج، هدایا، مدال ها، نشان ها و تابلوها و نیز تعدادی فسیل حیوانی و گیاهی و سنگ های معدنی مورد علاقه ربع پهلوی و همچنین هدیه ریچارد نیکسون، رئیس جمهور سابق ایالات متحده که شهاب سنگی از کره ماه بود را در این مجموعه ببینید.

طبقه دوم نیز دو اتاق دارد که توسط یک ایوان سراسری در اطراف آنها به چهار طرف مشرف است. این ایوان ۲۴ ستون گچبری شده و ۴ پایه بزرگ آجری دارد و در پیشانی دیوار شمالی ایوان نقش شیر و خورشید دیده می شود. همچنین مبلمان های چوبی چیده شده در ایوان نیز جالب توجه هستند. سالن مرکزی، اتاق موسیقی کوشک محسوب می شد و اطراف سالن قفسه های چوبی ویترین دار نصب شده است.

کوشک احمد شاهی

در حال حاضر در کاخ ۱۱ هکتاری نیاوران سه عمارت وجود دارد: کاخ اصلی، کاخ صاحبقرانیه و کوشک احمدشاهی. در دهه اول حکومت پهلوی، به نیاوران اهمیت زیادی داده نشد ولی بعد از آن رضا میر پنج (رضا شاه) دستوراتی مبنی بر تعمیرات اساسی در صاحبقرانیه و نیز تغییراتی در داخل کوشک را داد. این تغییرات بسیار ظریف و هنرمندانه صورت گرفته است.

در دوران پهلوی کوشک احمد شاهی استفاده های متفاوتی داشت، گاه برای اقامت محمدرضا و زن اولش فوزیه، گاه برای اقامت یکی از برادران محمدرضا، گاه برای استقرار پرسنل نظامی رده بالا و در برخی مواقع هم به صورت متروکه رها می شد.

پس از رضاشاه و در اوایل دهه چهل، محمدرضا، نیاوران را جهت اقامت خود و اهل و عیال انتخاب و دستور ساخت کاخ اصلی را می دهد. در این زمان کوشک احمدشاهی به عنوان دفتر اداری استفاده می شد. پس از اتمام کاخ اصلی، دکوراسیون داخلی کوشک احمد شاهی نیز توسط طراحان فرانسوی کاخ صاحبقرانیه بازسازی و مبلمان آن تعویض شد و در اختیار پسر ارشد محمدرضا (رضا پهلوی)، جهت کار و اقامت قرار گرفت و تا زمان انقلاب محل برگزاری مهمانی های خانوادگی بود.

پس از انقلاب نیز تا سال ۱۳۷۶، کمتر کسی وارد آن شده و به عنوان یک انبار بود. در سال ۱۳۷۵ سرویس بهداشتی و همچنین آشپزخانه کوشک احمدشاهی تغییر کاربری داده و به صورت یک نمایشگاه از اسناد دوران احمدشاه قاجار درسال ۱۳۷۹ گشایش یافت.

تورکام از شما دعوت می کند که از این مکان زیبا دیدن فرمایید.

نشانی:

استان ، شهر ، میدان شهید باهنر (نیاوران)، مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران

 


اگر به مجموعه تاریخی نیاوران سفر کرئه و از این عمارت بازدید کرده اید، نطرات خود را بیان کنید.

رزرو هتل

امام علی (ع) می فرماید: موفقیت با دوراندیشی است و دوراندیشی با کسب تجربه به دست می آید.

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۱۹

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *