تخت جمشید

مدت زمان مطالعه مطلب: ۵ دقیقه
امتیاز دهید

تخت جمشید

تخت جمشید

تخت جمشید یکی از یادگارهای بسیار مهم و در عین حال بسیار باشکوه دوران هخامنشی می باشد. ساخت این بنای باعظمت توسط داریوش با هدف نمایش شکوه و جلال شاهنشاهی بزرگ هخامنشیان آغاز شد.

تاریخ ساخت تخت جمشید حدود ۲۵۰۰ سال پیش (سال ۵۱۲ قبل از میلاد) آغاز شد و ۱۵۰ سال به طول انجامید. تخت جمشید حدود ۱۲۵ هزار متر مربع مساحت دارد که تقریباً چهار تا پنج برابر وسعت آکروپولیس در آتن میباشد.

تخت جمشید از سمت شرق روی کوه رحمت و از سه جهت دیگر درون جلگه قرار گرفته است. قبل از آغاز ساخت کاخ های اصلی، ابتدا یک بستر سنگی به ارتفاع بین ۸ تا ۱۸ متر بالاتر از جلگه آماده شد و سپس مجموعه تخت جمشید روی این بستر بنا گشت. از قسمت های اصلی این مجموعه می توان به کاخ آپادانا، کاخ تچرا، کاخ هدیش ، کاخ ملکه، کاخ صد ستون، کاخ شورا، ساختمان خزانه شاهی، دژ و باروی حفاظتی، پلکان ورودی سکو و در نهایت دروازه خشایارشاه یا دروازه ملل که بنای ورودی تخت جمشید است اشاره کرد.

تخت جمشید

تخت جمشید

در زمان داریوش بزرگ تالار آپادانا، پله های اصلی و کاخ تچرا ساخته شد. تالار آپادانا به منظور برگزاری جشن های نوروز و جلسات با نمایندگان خارجی استفاده می شد. از ۷۲ ستون این کاخ تنها ۱۴ ستون باقی مانده است. ارتفاع هر یک از این ستون ها به ۱۸ متر می رسد. تچر یا تچرا به معنی خانه زمستانی است. روی سرستون های این کاخ خط نوشته هایی از دوران پارسی باستان تا خطوط پهلوی وجود دارد. این کاخ یک موزه خط نفیس بشمار می رود.

تخت جمشید

تخت جمشید

در مرتفع ترین قسمت تخت جمشید کاخ هدیش که کاخ خصوصی خشایارشاه پسر داریوش محسوب می شد، قرار دارد. هدیش نام زن دوم خشایارشاه می باشد. احتمال می رود به خاطر نفرت آتنی ها از خشایار شاه، آتش سوزی از این مکان شروع شده است. این کاخ توسط دو مجموعه پلکان به کاخ ملکه راه دارد که این کاخ نیز توسط خشایارشاه ساخته شده است.

تخت جمشید

طرح کاخ صدستون توسط خشایارشاه ریخته شد و به دست اردشیر اول به اتمام رسید. این کاخ دارای صد ستون، هر کدام به ارتفاع ۱۴ متر و مساحتی حدود ۴۶۰۰۰ مترمربع می باشد.

تخت جمشید

در کل مجموعه تخت جمشید، تنها جایی که در آن دو سرستون انسان وجود داشت کاخ شورا بود که سر انسان نماد تفکر می باشد لذا به احتمال زیاد محل بحث و گفتگو و مشورت شاه با بزرگان مملکت کاخ شورا بود. به این کاخ تالار مرکزی نیز می گویند.

ساختمان خزانه شاهنشاهی نیز دارای چندین تالار و اطاق و حیاط می باشد که با دیوار بزرگی از جاهای دیگر جدا شده است.

نام این مجموعه سلطنتی در ابتدا پارسه به معنای “تمدن یا شهر پارسیان” بود که در زبان یونانی “پرسپولیس” خوانده می شد. در فرهنگ ایران باستان که در شاهنامه فردوسی نیز به آن اشاره شده، پادشاه اسطوره ای به نام جمشید وجود داشت که عادل و زیبارو بود که تخت بزرگ پادشاهی او یا همان اورنگ را دیوان به دوش می کشیدند. صدها سال پس از حمله اسکندر، زمانی که مردم ویرانه های پارسه و حکاکی ها و کتیبه های آن را می دیدند و چون با خط میخی آشنا نبودند این بنا را متعلق به همان پادشاه اسطوره ای می دانستند و آن را تخت جمشید می نامیدند.

تخت جمشید

به گواه تاریخ اسکندر مقدونی در سال ۳۳۰ قبل از میلاد به پادشاهی هخامنشی حمله کرد و پرسپولیس یا پارسه را به آتش کشید و انتقام آتن را که توسط خشایارشاه در آتش سوخته بود، گرفت و از آن همه شکوه و جلال، جز ویرانه ای بر جای نگذاشت.

تا قبل از سال ۱۳۱۲ ه.ش. ادعاهایی مبنی بر این که کاخ های تخت جمشید نیز همانند اهرام ثلاثه مصر با بیگاری گرفتن از مردم عادی و ظلم و زور ساخته شده است، وجود داشت، که در اواخر سال ۱۳۱۲ ه.ش. به هنگام خاکبرداری، نزدیک به چهل هزار لوح گلی کوچک شبیه مهر نماز پیدا شد که به خط عیلامی بودند. که پس از ترجمه مشخص شد این لوحه ها، اسناد هزینه ها و مخارج ساخت و ساز پارسه می باشد. این هزینه ها شامل دستمزد و بیمه عمله ها، بنّاها، نجارها، معمارها، مهندسین، سنگتراش ها و… بودند.

تخت جمشید

معماری تخت جمشید هنر اقتباسی- ابداعی محسوب می شود که در آن سبک های بابلی، آشوری، مصری، یونانی، قوم اورارتو و… دیده می شود که با هنرمندی و ابتکار ایرانی، استقلال خاصی یافته است. در نگاه اول ستون های تخت جمشید یک پارچه دیده می شود درحالی که اینطور نیست و تکّه تکّه روی هم سوار شده اند. ولی به جای ملات معمولی از سرب مذاب بین این تکه ها استفاده کرده اند. سرب علاوه بر افزایش استحکام اتصالات، به دلیل نرمی و چکش خوار بودن حالت فنری به ستون ها می داد و این راز مقاومت آنها در برابر زمین لرزه ها بود.

تخت جمشید

تخت جمشید

 

خواندن این مطلب پیشنهاد می شود:  آبشار لاتون

در سال ۱۳۱۶ ه.ش. در محل کاخ حرمسرای خشایارشاه موزه تخت جمشید افتتاح شد که در آن علاوه بر اشیائی چون لوح های منقوش به خط میخی، سر و اندام سنگی حیوانات، سرنیزه، پیکان، شمشیر، دهنه اسب و ظروفی مانند بشقاب، سینی، لیوان، گلدان و هاون که در حفاری ها از تخت جمشید پیداشده، اشیائی مربوط به حفاری های شهر باستانی استخر و نیز اشیائی نظیر ظروف و مجسمه های سفالی متعلق به دوران حد فاصل هزاره چهارم تا هزاره اول قبل از میلاد، به نمایش گذاشته شده است.

تخت جمشید

تخت جمشید

نشانی: ، ۱۰ کیلومتری شمال ، تخت جمشید

رزرو هتل

تشنه یادگیری و عاشق هنر هستم. گاهی برتر بودن را به دیگران واگذار کنید و خوشبخت زندگی کنید.

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۶

مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *