بازار قم

مدت زمان مطالعه مطلب: 4 دقیقه

بازار قم

بازار قم

امروزه شهر که یکی از قطب های اصلی توریست مذهبی ایران شناخته می شود، از لحاظ جاذبه های تفریحی، گردشگری، تجاری و فرهنگی نیز حرف هایی برای گفتن دارد. چراکه اولاً امروزه قم یکی از استان های متصل به پایتخت و حد واصل استان های جنوبی و صنعتی با است و ثانیاً در گذشته، در مسیر تجاری جاده ابریشم قرار داشت که این خود در رونق گرفتن بازارهای نقش به سزایی داشت. بازار یکی از این بازارهای تاریخی می باشد.

در این نوشته کوتاه سری به بازار قم خواهیم زد، با ما همراه باشید.

بازار قم

تاریخچه

یکی از بناهای تاریخی شهر قم، بازار قدیمی آن است، هر چند که در بخش هایی از آن آثار و تزییناتی مشاهده می شود که مربوط به دوره های سلجوقی – ایلخانی هستند ولی در منابع معتبر قدمت این بازار ۴۰۰ سال قبل عنوان شده است و اکثر بخش های آن در دوره های صفوی و برخی قسمت ها در زمان قاجار ساخته شده است. بازار قم در ابتدا به صورت خطی و یکپارچه ساخته شد. در زمان صفویه در اطراف مسجد جامع قسمت های زیادی از این بازار که امروزه “بازار کهنه” نامیده می شود، احداث گردید و تکمیل قسمت های باقیمانده تا زمان قاجار ادامه داشت، تا اینکه در زمان ناصرالدین شاه، “بازار نو” ، با حمایت مالی تاجر بزرگ قم، حاج سید محمود طباطبایی و توسط معمار چیره دست قاجار، استاد حسن قمی معروف به معمار باشی، در سال ۱۳۰۱ ه.ق. ساخته شد.
این بازار دارای قسمت های مختلفی مثل راسته، چهار سوق، کاروانسرا، تیمچه و … است. دو راسته این بازار به دو دلیل به صورت سرپوشیده با سقف گنبدی ساخته شده است، اول به خاطر سبک معماری آن دوره و دوم برای در امان ماندن از گرما و سرمای شدید قم در فصل های تابستان و زمستان. برای تهویه و سیستم روشنایی بازار هم از دریچه هایی در بالای گنبد و اطراف آن استفاده شده است. همانطور که اشاره شد، بازار قم در ابتدا به صورت یکپارچه بود و از میدان کهنه تا پل علیخانی امتداد داشت ولی حدود ۵۰ سال پیش با گسترش شهر و احداث خیابان های جدید، قسمت هایی از بازار، از جمله دو تیمچه کوچک، تخریب شدند و امروزه فقط دو بخش “بازار کهنه” و “بازار نو” باقی مانده است که طول هرکدام به یک کیلومتر می رسد.

پیشنهاد می کنیم این مقاله را هم بخوانید:   هشت بهشت

یکی از زیباترین بخش های این بازار، تیمچه بزرگ است که جزئی از بازار نو محسوب می شود. این تیمچه دارای دو طبقه است و ۴۲ حجره دارد که ۲۷ حجره در طبقه همکف و مابقی در طبقه فوقانی قرار دارند، هرچند که همه حجره ها به فرم مستطیل می باشند ولی تفاوتهایی نیز بین آنها وجود دارد. برخی از حجره ها نیز به عنوان انبار مورد استفاده قرار گرفته اند. بخشی از تیمچه هم محل اسکان مدیر مسئول بازار است که تزیینات آن مفصّل تر و زیباتر می باشد. این حجره که شاه نشین نامیده می شود، در قسمت شمالی صحن تیمچه و در طبقه بالایی قرار گرفته و به تمام بخش های تیمچه اشراف کامل دارد. هر چند که بیشتر غرفه های بالایی از بین رفته اند ولی آنهایی که باقی مانده اند دارای اُرُسی های زیبا و مقرنس های گچی در زوایای حجره ها می باشند.

تیمچه بزرگ بازار قم که برای تجارت فرش های ابریشمی ساخته شده، ۲۸ متر طول و ۱۵ متر ارتفاع دارد که بدون ستون ساخته شده است و سقف آن دارای سه چشمه است. قسمت میانی آن با دهانه ۱۵ متری و پوشش آجری و مقرنس های گچی، هنرمندانه و بسیار زیبا ساخته شده است. علاوه بر آن گنبد تیمچه از نوع عرق چین بوده و با شمسه کاری، اسلوب بندی و یزدی بندی تزیین شده که ترکیب آنها با نورهای تابیده از سقف به همراه سکوت حاکم بر تیمچه، آرامش خاصی را به ارمغان می آورد.
یکی از ویژگی های بازارهای قدیمی وجود مساجد متعدد است، این بازار نیز از این قاعده مستثنا نیست، در بازار نو مسجد مسگرها، مسجد ملا جعفر، مسجد امام حسین (ع) و دو مسجد بدون نام دیگر و در بازار کهنه نیز مسجد نجارها، مسجد رضویه، مسجد میدان کهنه (پامنار) و دو مسجد نمازخانه‌ای قرار دارد. با توجه به شرایط و امکانات منطقه، خشت، آجر، گل و سنگ مصالحی هستند که در ساخت این بازار استفاده شده است.

پیشنهاد می کنیم این مقاله را هم بخوانید:   شهر سوخته

بازار قم

تورکام از شما دعوت می کند که از این مکان زیبا دیدن فرمایید.

نشانی:

قم، ضلع شمالی خیابان طالقانی، حدفاصل خیابان های عماریاسر و ۱۹ دی، بازار قم

 


چنانچه از این بازار بزرگ دیدن کرده اید تجربه خود را از این بازدید با ما به اشتراک بگذارید.

رزرو هتل

امام علی (ع) می فرماید: موفقیت با دوراندیشی است و دوراندیشی با کسب تجربه به دست می آید.

اگر می‌خواهید از آخرین و محبوب‌ترین مقالات ما در ایمیل خود مطلع شوید، همین الان ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید

تعداد علاقه‌مندانی که تاکنون عضو خبرنامه ما شده‌اند

۲۰

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *